Dolar (USD)
17.9098
Euro (EUR)
18.2668
Gram Altın
1023.08
BIST 100
2913.3
02:17 İMSAK'A
KALAN SÜRE

19 Ocak 2021

Zincir marketlerdeki fiyat artışları üzerine…

Atasözleri ile deyimler açısından çok zengin bir milletiz. Her durumla ilgili bir atasözü ve deyimimiz var neredeyse...

En çok da günlük tükettiğimiz gıdalar ile ilgili bu sözler... Süt, soğan, yağ, patates veya yumurta üzerine biraz düşünürseniz siz de fark edeceksiniz bu durumu.

Hele ki son dönemlerde bu temel gıdaların fiyatlarında gerçekleşen artışlar, insanımızın mizah dünyasında yeni çığırlar açtı desek yeridir...

Belediye seçimlerinde Akparti’nin İstanbul ve Ankara’da kaybedişinin arkasında faillerden biri olarak patates ve soğan fiyatları gösterilmişti o günlerde.

Şimdilerde ise eski popülaritesini kaybetmiş, kimsenin yüzlerine pek bakmadığı ve hükümet yıkacak güçleri kalmamış olan patates, soğan fiyatları yerlerde....

Tahtlarını yağa, süte, yumurtaya kaptırmış olmanın üzüntüsünü yaşıyorlar...

Bu fiyat artış ve azalışları hangi parametrelere göre yapılıyor bir türlü çözemedim desem yeridir. Bununla birlikte çözdüğüm şey; her ne oyun oynanıyorsa oynansın, sonuçta maçın kaybedeni garip gurebanın sofrası oluyor.

Garip gureba sofrası demişken, Türkiye’de üç harfli mağazaların açıldığı ilk dönemleri hatırlıyorum da gerçekten fiyat noktasında orta direği mutlu eden bir politika izliyorlardı.

Mağaza sayısı artıkça ve tekelleşme ile birlikte ne yazık ki bu iyi niyetin muhafaza edildiğini göremiyorum artık.

Bu konuda en belirgin gözlemim ise bu marketlerin fiyatlarının rakipler ile beraber belirleniyor olması... Ortaya çıkış sebepleri, rekabet oluşturarak toptan fiyat avantajını perakende olarak halka yansıtmak olan bu kurumlar ne yazık ki şu anda yüksek zamlara öncülük yapan kurumlar haline geldiler.

Pandemi birçok sektörü ciddi anlamda sıkıntıya soktu ne yazık ki...

Kafeler, restorantlar, halı sahalar, dil kursları, oteller vb. birçok sektör ne yazık ki ciddi anlamda kayıplar yaşadı ve yaşamaya devam ediyor.

Bu süreçte nerdeyse hiç kepenk kapatmayan ve hatta daha çok büyüyenler ise zincir marketler oldu. Her geçen gün belli markalara ait yeni açılan marketleri görüyorum çevremde...

Geçen günlerde yumurta fiyatlarında gördüğüm senkron yükseliş ve azalışları, aynı gün beraber uyguluyorlardı adeta...

Sonra aynı duruma süt fiyatlarında da şahit olduk. Süt üreticileri tarafında 2.30’dan 2.80’e çıkan çiğ süt satış fiyatına karşın, zincir mağazalarda pastörize süt fiyatları 3.95’den 5.25’e yükseldi. Çiğ sütte gerçekleşen yüzde 22’lik zam oranı, zincir mağazalara yüzde 33 civarında yansımış oldu.

Yine beraber mi fiyat artışı yaptılar düşüncesiyle diğer üç harfli markete de uğradım. Bir de ne göreyim... Kuruşu kuruşuna aynı oranda artış yapılmıştı.

Öncelikle asgari ücretteki artış, maliyetlerdeki artış gibi haklı bahaneler elbette vardır... Lakin hiçbir haklı bahane pandeminin orta yerinde yumurta, süt, yağ ve benzeri temel gıdalarda yapılan bu yüksek artışa sebep olamaz, olmamalı.

Birçok sektör kısıtlamalarda ayakta durma mücadelesi verirken, zincir marketlerin fiyat artışlarına öncülük etmesi ve ellerini taşın altına koymamaları, kuruluşlarında bize vaat ettikleri misyonlarına hiç ama hiç yakışmıyor.

Kendilerinden beklentimiz ise neredeyse dörtlü hanelere çıkan market sayılarını borçlu oldukları bu aziz millete, pandemi döneminde samimi bir el uzatmaları ve temel gıda ürünlerinde belki de kar etmeme politikasını seçmeleri.

Ha bir de patates, soğan ile belediyeleri sattılar, süt, yağ, yumurta için ülkelerini satarlar diye seçmeni aşağılayanlara bir çift lafım var.

Seçmeni tenkit etmek yerine anlamak ve temel ihtiyaçları noktasında yanlarında olmak önemlidir. Yıllardır halkın her zorluğa ve sıkıntıya göğüs gererek hükümetlerinin yanında olduğu gerçeği gün gibi ortada. Manipülasyon yapanlar ile dertleri evdeki tencereleri olanları birbiri ile karıştırmayalım.

Hükümetimiz de sağolsun imkanlar elverdiği ölçüde elinden geleni yapıyor.

Ancak bazı kraldan çok kralcılar halkı aşağılamaktan geri durmuyor.

İBB seçimlerinde 15 binlik farkı 800 bine çıkaran bu dildi. Seçmenle inatlaşan sandıkta ağlarmış.

Hükümetten ricamız garip gurebanın sofrasının temel ihtiyaçları noktasında gereken önlemlerinin alınması ve serbest piyasa söylemleri altında bu artışları yapanlara vatandaşlarını ezdirmemeleri..