Dolar (USD)
17.9526
Euro (EUR)
18.3052
Gram Altın
1029.885
BIST 100
2795.06
02:17 İMSAK'A
KALAN SÜRE

08 Şubat 2021

​Libya'da son dönemeç: Hayır mı, şer mi?

Libya’da Türklerin yabancısı olmadığı bir isim hükümet başkanlığına seçildi; Abdülhamit Dübeybe.

Abdülhamit Dübeybe’ye Türk diplomasisinden ziyade, Libya’nın Türk müteahhitleri daha çok aşinadır.

İsviçre’nin başkenti Cenevre’de 2 Şubat Pazartesi itibariyle başlayan aday belirleme çalışmaları ve ardından delege seçimleri çok ilginç gelişmelere sahne oldu.

Başkanlık Konseyine biri Başkan, ikisi de üye olmak üzere üç kişi seçilecekti ve bunun için tam olarak 24 aday müracaatı vardı.

Başbakanlık için de 21 aday başvuruda bulunmuştu.

Aday listelerinde Libya UMH Hükümeti Konsey Başkanı Fayız Saraç hariç Libya siyasi arenasındaki bariz şahsiyetlerin tümü yer aldı.

Libya’nın doğusundaki tanınmayan meclisi başkanı Akile Salih ve Batının tanınan hükümetinin İçişleri Bakanı Fethi Paşaağa ve Meclis Konseyi Başkan Yardımcısı Halit el- Mişri en güçlü rakiplerdi ve birinci elemede en yüksek oyu aldılar.

Ne olduysa ikinci elemede oldu, dağ fare doğurdu; delegeler kendi aralarında anlaştılar Birleşmiş Milletleri, Fransa’yı, Mısırı, Rusya’yı şaşırtan bir seçime imza attılar.

Uluslararası tanınan hükümetin İçişleri Bakanı Fethi Paşaağa ile Doğu bölgesi Meclis başkanı Akile Salih’in yani iki zıt kutbun ‘Doğunun ve Batının’ birleşerek tek listede ikinci tura girmesi de sonucu değiştiremedi.

Kimsenin dediği olmadı.

Hükümet Başkanlığına Abdülhamit Dübeybe, Başkanlık Konseyi Başkanlığına Muhammet el Minfi, üyeliliğine de; Abdullah Hasan el Lafi ve Musa el Kevni seçildi.

Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu Temsilcisi Stephan Williams seçim sonrasında yeni yönetim Libya Yol Haritasını uygulamakla, ateşkes anlaşmasını eksiksiz uygulamakla mükelleftir diye açıklama yaptı.

Birleşmiş Milletler Libya Destek Temsilcisi yol haritası derken 24 Aralık 2021’de Libya’da yapılması kararlaştırılan genel seçimleri, Libya’nın ikiye bölünmüş ordusunun devlet kuruluşlarının halkının birleştirilmesini kastediyor.

Ama Doğu-Batı birleşebilecek mi, Batılı müdahiller buna müsaade edecekler mi sorusu şimdiden kafaları kurcalıyor.

Nedeni de şu;

Listelerden çıkan sürpriz isimler ne Fransa, ne Amerika, ne Rusya, ne de Doğu’nun gayrimeşru askeri lideri Halife Hafter’in ve onun yandaşlarının taraftarıdır.

Onların bir kısmının doğum yeri Libya’nın doğusu olsa da istisnasız hepsi, Başkent Trablus’ta ikamet eden Libya’nın uluslararası tanınmış hükümetinin mensubu veya Hafter’e karşı verilen savaşta hükümet yanında yer almış kişilerdir.

Başbakanlığa seçilen atmış iki yaşındaki Abdülhamit Dübeybe Libya’nın Kuzey sahil kenti ve Libya’da Türk asıllıların en yoğun olduğu Misratalıdır ve Libya’nın en zengin iş adamlarındandır.

Kaddafi döneminde devletin en büyük altyapı yatırım kuruluşunun başında görev yapmış Dübeybe, Kaddafi’nin devrilmesinden sonra da Libya Yatırım ve Kalkınma kurumunun idareciliğini yürüttü, Birçok altyapı projesine imza attı.

Bu yönüyle de Libya’da iş yapmış Türk müteahhitlerinin çok yakından tanıdığı bir isimdir.

Savaş döneminde Hafter’in destekçileri tarafından Mısratalı savaşçıları finanse ettiği ve Ankara yanlısı olduğu iddialarıyla çokça eleştirilere maruz kaldı.

Başkanlık konseyi Başkanlığına gelen Muhammet el Minfi ise 1976 Brega doğumludur. Tobruk Üniversitesi Mühendislik bölümünden doktora ünvanlı Libya’nın doğusunda yaygın Minfi Arap kabilesi mensuplarındandır. Bu kabile de İtalya işgalinin efsanevi mücahidi Ömer Muhtar’ın da mensup olduğu kabiledir.

El-Minfi, Uluslararası Tanınan Hükümet UMH’nin Yunanistan Büyükelçisiydi. 2019’da Türkiye Libya arasında belirlenen deniz yetki alanları belirleme anlaşmasından sonra sınır dışı edilmişti.

Başkanlık konseyine getirilen diğer üyelerden Abdullah Hasan el-Lafi de Libya’nın Zaviye kentindendir. Başkent Trablus’u temsilen Başkanlık Konseyine seçilmiş ve UMH hükümetinin Meclis üyeliğini yapmıştır.

Üyelerden Musa el Kevni’nin ise 2016-2017 yılında da UMH Yüksek Konsey Meclisi Üyeliğini yaptığı ve Libya’da savaş yıllarında Trablus Hükümetini destekleyen Emaziğlerin Tevarek boyundan olması ayrıca önemli bir detaydır. El-Kevni, Libya’nın Güney batısındaki turistik Ghadamış doğumludur ve Libya’nın Güneyinde Fransız işgaline karşı mücadele vermiş Belkani el-Kevni’nin de oğludur.

Seçilenlerin Libya’nın uluslararası tanınan ve Türkiye’nin desteklediği Hükümetten veya bu hükümet taraftarı kişilerden oluşması, bazılarına göre seçimin tek handikabı olabilir.

Batılı ülkelerinden, Amerika’dan ve Hafterci Arap ülkelerinden kutlama mesajlarının gelmemesi veya gelenlerin de çok gönülsüz olmasının nedeni budur.

Şimdiki tablo buysa, dokuz on ay sonra yapılması kararlaştırılan genel seçimlerde çıkacak sonuç da bundan çok farklı olmayacak.

Hafter taraftarlarının kararlaştırılmış genel seçimlerde de şansı olmayacak, Türkiye’yi örnek alanlar, UMH hükümetinde görev almışlar seçimlerde önde gidecekler.

Durum bu merkezdeyken Libya’nın doğusundaki gayri meşru Tobruk parlamentosu sudan bahanelerle birleşmeyi reddederse bunu fırsata çevirenler çıkar mı? Hafter’i yeniden sahneye sürmek isterler mi?

Bilinmez ama

Libya’da kurulacak ara dönem hükümeti üyelerinden kimse anlaşmalar gereği 24 Aralık genel seçimlerine katılamayacak.

Libya’da birileri bir sürpriz yapmaz masayı yine terse çevirmezse; delege seçimlerinde kaybedenleri genel seçimlerde yine sahnede göreceğiz.

Fakat bir gerçek var ki, Libya halkı Kaddafi dönemini sevdalılarına artık asla pirim vermiyor, kurulan tezgâhları çok şık hareketlerle bertaraf ediyor, herkese rağmen git gide Türkiye’ye daha da yaklaşıyor, tavrını Türkiye’den yana koyuyor.

Onlar çeşitli vesilelerle tekrar tekrar sahneye çıkmayı denesinler, karşılarında daha başka sürpriz isimlerle karşılaşacaklar, aradıklarını bulamayacaklar

Batı ve Batı yandaşları istese de istemese de Libyalılar, kendi bildiklerini yapacak, onları Hafter’in kurduğu idam sehpasından çekip alan Türkiye’ye karşı kadirşinaslığı asla unutmayacak.

Libya’da Türk destekçisi altyapı evirildikçe evirilecek, Türkiye’ye daha çok yaklaşacak.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Libya siyasi arenasına adeta zıplayarak çıkan yeni isimleri tanıyordu, sonra çakacakları da tanıyor.

Türkiye Libya’da çok iyi gidiyor,